Wat is een BDE
Een bijna-doodervaring (BDE) is een ingrijpende ervaring die iemand kan meemaken wanneer het leven op een kritiek moment verkeert, bijvoorbeeld tijdens een hartstilstand, een ernstig ongeluk of een andere levensbedreigende situatie.
Mensen die een BDE hebben meegemaakt, vertellen vaak over een diepe vrede, het ervaren van liefde en verbondenheid, het gevoel buiten het lichaam te zijn, een ontmoeting met licht of overleden dierbaren, of een bewustzijn dat groter lijkt te zijn dan het dagelijks bewustzijn.
Een BDE laat zich niet gemakkelijk in woorden vangen. Voor degene die haar ervaart, kan de ervaring echter heel werkelijk en diepgaand zijn. Ook wanneer het leven daarna weer verdergaat, kan een BDE nog jarenlang doorwerken. Waarden kunnen veranderen, angst voor de dood kan verminderen en er kan een sterk verlangen ontstaan om dichter bij jezelf en de essentie van het leven te komen.
Wetenschap, psychologie en spiritualiteit kijken ieder vanuit hun eigen perspectief naar bijna-doodervaringen. Wat een BDE precies is en wat zij ons vertelt over bewustzijn, is nog altijd onderwerp van onderzoek en gesprek.
Wat we wél weten, is dat een BDE voor veel mensen een diepgaande keerpunt in hun leven kan zijn.
Ook mijn eigen bijna-doodervaring veranderde mijn leven ingrijpend. Jarenlang wist ik niet goed hoe ik onder woorden moest brengen wat ik had meegemaakt. Uiteindelijk werd het een reis van herinneren, onderzoeken en steeds meer begrijpen wat deze ervaring met mij had gedaan.
In Herinneringen van mijn Ziel vertel ik over mijn BDE en de bijzondere reis die daarna begon.
mijn BDE
In 2012 maakte ik tijdens een rit met de ambulance een bijna-doodervaring mee. Een ervaring die ik op dat moment onmogelijk kon plaatsen, maar die mijn leven diepgaand zou veranderen.
Wat ik daar heb ervaren, voelde voor mij als thuiskomen. Er was een diepe rust en een gevoel van liefde en verbondenheid dat moeilijk in woorden te vangen is. Tegelijkertijd was er iets heel helders: een besef dat ik meer ben dan alleen mijn lichaam en mijn dagelijkse bestaan.
Toen ik weer terug was, ging mijn leven verder. Althans, zo leek het.
Twee dagen later kreeg ik te horen dat ik maagkanker had.
Die boodschap kwam hard binnen. Terwijl mijn omgeving vooral bezig was met mijn ziekte en mijn herstel, droeg ik ondertussen iets anders met me mee. Ik had iets ervaren wat ik niet goed kon uitleggen. Iets wat mijn beeld van leven en dood had veranderd.
Ik kom uit een nuchtere omgeving. Over dit soort ervaringen werd niet gemakkelijk gesproken. Dus hield ik mijn BDE lange tijd voor mezelf. Ik ging door met mijn leven, maar ergens in mij bleef de vraag aanwezig: wat was daar gebeurd?
Gaandeweg begon ik mijn ervaring steeds meer te onderzoeken. Niet om een sluitend antwoord te vinden, maar omdat ik wilde begrijpen wat er met mij was gebeurd en waarom deze ervaring zo'n diepe uitwerking op mij had.
Mijn zoektocht bracht mij langs regressies, bewustzijnswerk en ervaringen die mij steeds opnieuw uitnodigden om verder te kijken dan wat we met onze ogen kunnen zien.
Ik ontdekte dat een BDE niet alleen gaat over het moment waarop iemand dicht bij de dood komt. Het kan ook een begin zijn van een heel andere manier van leven. Van bewuster voelen, andere keuzes maken, oude overtuigingen loslaten en opnieuw ontdekken wat werkelijk belangrijk is.
Voor mij werd mijn BDE uiteindelijk geen losstaand moment uit het verleden, maar een rode draad in mijn leven.
Jarenlang heb ik gezocht naar woorden voor wat ik had meegemaakt. Uiteindelijk vond ik die woorden in mijn boek Herinneringen van mijn Ziel. Daarin vertel ik niet alleen over mijn BDE, maar ook over de bijzondere en soms confronterende reis die daarna begon.
Wat begon als een ervaring op de grens van leven en dood, werd voor mij een reis die mij dichter bij het leven bracht.
leven na een BDE
Een bijna-doodervaring kan in enkele minuten voorbij zijn, maar de uitwerking ervan kan jarenlang doorgaan.
Terugkeren naar het gewone leven is voor veel mensen niet vanzelfsprekend. Je hebt iets meegemaakt dat moeilijk uit te leggen is aan mensen die er niet bij waren. Terwijl de wereld om je heen weer verdergaat, kan het voelen alsof er vanbinnen iets wezenlijks is veranderd.
Veel mensen merken dat hun kijk op het leven verschuift. Materiële zaken, status of prestaties kunnen minder belangrijk worden, terwijl liefde, verbinding, vrijheid en betekenis juist meer waarde krijgen. Sommigen ervaren een sterkere verbondenheid met anderen of met de natuur. Ook kan de angst voor de dood veranderen of verminderen.
Maar het leven na een BDE is niet altijd eenvoudig.
Er kunnen vragen ontstaan over relaties, werk, overtuigingen en de richting van je leven. Wat vroeger vanzelfsprekend leek, voelt misschien niet meer passend. Soms ontstaat er een sterk verlangen om dichter bij jezelf te leven en keuzes te maken die werkelijk bij je passen.
Ook kan er behoefte zijn om de ervaring te begrijpen.
Wat heb ik precies meegemaakt? Waarom ik? Waarom ben ik teruggekomen? En wat betekent dit voor mijn leven?
Niet iedereen vindt daar meteen antwoorden op. Voor sommigen begint juist een lange periode van zoeken, verwerken en opnieuw betekenis geven aan wat er is gebeurd.
Een BDE kan daardoor een keerpunt zijn, maar het is geen kant-en-klaar antwoord. De ervaring wordt onderdeel van je levensverhaal en kan zich in de jaren daarna steeds opnieuw verdiepen.
Sommige veranderingen zijn groot, andere heel subtiel. Een andere kijk op tijd. Meer waardering voor het leven. Minder angst voor de dood. Een sterker gevoel van intuïtie. Of simpelweg het besef dat je niet meer op dezelfde manier naar de wereld kunt kijken als voorheen.
Iedereen verwerkt een BDE op zijn of haar eigen manier.
De ervaring zelf kan kort zijn. De reis die daarna begint, kan een leven lang duren
BDE en bewustzijn
Bijna-doodervaringen raken aan een van de grootste vragen die we als mens kennen:
Wat is bewustzijn?
In ons dagelijks leven zijn we ons bewust van ons lichaam, onze gedachten, gevoelens en de wereld om ons heen. We verbinden dat bewustzijn vanzelfsprekend met de werking van onze hersenen. Een BDE roept echter vragen op over hoe bewustzijn precies werkt, vooral wanneer iemand zich in een kritieke lichamelijke toestand bevindt.
BDE's worden vanuit verschillende wetenschappelijke disciplines onderzocht, waaronder neurologie, psychologie en bewustzijnsonderzoek. Onderzoekers kijken onder andere naar hersenactiviteit, zuurstofvoorziening, waarneming, geheugen en de lichamelijke processen die tijdens een levensbedreigende situatie kunnen plaatsvinden.
Er zijn verschillende theorieën over hoe een BDE kan ontstaan. Sommige verklaringsmodellen zoeken de oorzaak volledig in processen van de hersenen. Andere onderzoekers richten zich op de vraag of daarmee alle aspecten van de ervaring kunnen worden verklaard.
Op dit moment bestaat er geen wetenschappelijke verklaring die alle kenmerken van een BDE volledig verklaart.
Dat betekent niet dat we automatisch kunnen concluderen dat een BDE bewijs is voor bewustzijn buiten het lichaam of voor leven na de dood. Die conclusies zijn wetenschappelijk niet vastgesteld. Tegelijkertijd blijven de ervaringen vragen oproepen die nog niet volledig zijn beantwoord.
Wat gebeurt er met ons bewustzijn wanneer het lichaam ernstig in gevaar is? Hoe ontstaan de vaak zeer heldere herinneringen aan een BDE? En hoe kunnen we ervaringen begrijpen die mensen wereldwijd, ondanks grote culturele verschillen, op bepaalde punten vergelijkbaar beschrijven?
Juist op het grensgebied tussen wat we weten en wat we nog niet begrijpen, wordt het onderwerp interessant.
Een BDE biedt daarmee niet alleen een persoonlijke ervaring, maar ook een venster op grotere vragen over waarneming, identiteit, hersenen en bewustzijn.
Misschien is dat wel wat het onderwerp zo bijzonder maakt: een BDE confronteert ons niet alleen met de grens tussen leven en dood, maar ook met de grenzen van wat we denken te weten over bewustzijn zelf.